Sự lan tỏa của những chiếc cổng làng

Thứ năm - 30/06/2016 09:04
Sự lan tỏa của những chiếc cổng làng trong Phong trào "Chung tay xây dựng nông thôn mới" ở huyện Ba Vì
Cổng làng Yên Bồ- xã Vật Lại khánh thành năm 2014
Cổng làng Yên Bồ- xã Vật Lại khánh thành năm 2014

Cùng với cây đa, bến nước, sân đình, cổng làng, cổng ngõ là hình ảnh thân quen đối với người dân Việt Nam. Cổng làng là biểu tượng cốt cách, văn hóa người dân trong làng. Phía sau cổng làng, cổng ngõ là cộng đồng, gia tộc, là tình làng, nghĩa xóm bền chặt, gắn bó keo sơn. Cổng làng, cổng ngõ là thành quả chắt triu từ bàn tay những người thợ của làng, lưu giữ trong tâm trí những người con xa quê hương những kỷ niệm đẹp về quê hương gia đình, dòng tộc. Sinh thời, Danh nhân Nguyễn Bá Lân đã từng viết:

 Ngày nay dù ở nơi xa,    

               Nhưng khi về đến cây đa đầu làng

               Thì bao nhiêu cảnh mơ màng

               Hiện ra khi thoáng cổng làng trong tre.

             Những năm qua, cùng với phong trào “Toàn dân chung tay xây dựng Nông thôn mới”, trên quê hương Ba Vì, xuất hiện ngày càng nhiều gia đình, dòng họ tự nguyện hiến đất làm đường giao thông, xây dựng hạ tầng nông thôn làm thay đổi diện mạo làng quê. Nhưng có lẽ minh chứng cho những việc làm đầy ý nghĩa đó là phong trào xây dựng, cổng làng, cổng ngõ. Bên cạnh những chiếc cổng làng, cổng ngõ xưa mang đậm nét văn hóa của vùng đất cổ xứ Đoài, ngày càng xuất hiện nhiều cổng làng, cổng ngõ với chất liệu, mẫu mã, thiết kế đa dạng.

Cổng Làng Pheo  xã Minh Quang - Công trình xây dựng từ nguồn vốn do nhân dân  đóng góp dự định khánh thành trong tháng 6 năm 2016

Mỗi cổng ngõ mang một cái tên.

 Về xã Thuần Mỹ- một xã ven sông Đà và cũng là xã cán đích Nông thôn mới với gia tốc nhanh nhất của huyện. Điều thật thú vị, ngỡ ngàng, buổi tối, dưới ánh điện cao áp sáng rực, đi dọc con đường bê tông nối 3 làng Bảng Trung, Lương Khê, Lương Phú ta bắt gặp những cổng ngõ khang trang, bề thế với những cái tên đầy ý nghĩa: Cổng ngõ Phúc Lộc Vinh, Phúc Lộc Thọ, Phúc Lộc Đạt... Theo Ông Phạm Văn Sơn- Bí Thư- kiêm Chủ tịch UBND xã, từ xưa, 3 làng của xã đều có cổng làng, đối với Làng Bảng Trung còn có cả ngôi đại đình nhưng trong kháng chiến  chống Pháp bị bom đạn giặc trà sát phá hủy hoàn toàn. Theo nguyện vọng của nhân dân, Đảng bộ và chính quyền đã vận động nhân dân đóng góp tiền của, công sức, huy động con em trong làng thành đạt, con em xa quê, các gia đình, dòng họ có điều kiện ủng hộ tiền của, công sức để xây dựng ngôi đại đình và cổng đình. Năm 2014, thực hiện Chương trình xây dựng Nông thôn mới, Đảng ủy, UBND, UBMTTQ xã phát động nhân dân ủng làm đường bê tông, xây dựng cổng ngõ. Một lần nữa sức dân lại được phát huy cao độ. Chỉ trong vòng 1 năm toàn xã đã vận động nhân dân quyên góp ủng hộ tiền của, góp hàng nghìn ngày công đổ bê tông trên 40 ngõ xóm, xây được 15 cổng ngõ đẹp đẽ và khang trang, với tổng kinh phí lên đến 5 tỷ đồng. Điều làm nhân dân rất phấn khởi là sau khi các cổng ngõ được xây xong, UBND và MTTQ xã phối hợp với Hội người cao tuổi xã lựa chọn đặt cho mỗi cổng ngõ một cái tên thật ý nghĩa. Từ khi có ngôi đại đình, cổng đình cộng với hệ thống đường bê tông, cây đa cổ thụ và các cổng ngõ tạo nên quần thể nông thôn mới của xã Thuần Mỹ vừa khang trang, sạch đẹp nhưng cũng mang đậm nét văn hóa, nên người dân nơi đây rất phấn khởi, tự hào. Ông Sơn còn cho biết, từ nay đến năm 2018, sau khi bê tông hóa nốt 2 đoạn đường vào cổng làng Lương Khê và Lương Phú, UBND xã sẽ tiếp tục vận động nhân dân ủng hộ, đầu tư xây dựng thêm 3 cổng làng của 3 làng Bảng Trung, Lương Khê và Lương Phú.

 Đa dạng về mẫu mã, chất liệu và kiểu dáng thiết kế:

 Tới thăm làng Vồi- xã Vật Lại, được ông Chu Quang Sỹ- Bí thư chi bộ kiêm Trưởng Ban công tác mặt trận nơi đây cho biết, Làng Vồi cùng với Làng Lọc xưa là 2 làng kháng chiến của xã Vật Lại, hiện làng Vồi có 78 hộ dân cư với 426 nhân khẩu. Trong kháng chiến chống pháp, làng Vồi và làng Lọc là 2 làng có địa thế hiểm trở, đường vào làng quang co, khúc khuỷu. Chính nơi đây, Giặc Pháp đã bị mai phục và thua trận nặng nề khi chúng tấn công Vật Lại. Năm 2013, khi Chi bộ, lãnh đạo thôn và Ban Công tác mặt trận đưa ra chủ trương vận động xây cổng làng. Các hộ dân đã nhiệt tình và ủng hộ đầy đủ. Chi bộ, Ban Công tác Mặt trận và Hội Người Cao tuổi đã tổ chức nhiều chuyến tham khảo việc xây cổng làng ở nhiều nơi. Rất may mắn cho Làng Vồi đã mời được Ông Đỗ Việt Cường là người con của Làng Vồi hiện là Phó Tổng Giám Đốc Công ty xây dựng ViNaConex tham gia tư vấn kỹ thuật và đóng góp tiền của trong quá trình xây dựng. Sau hơn 5 tháng thi công, Cổng làng Vồi đã được hoàn thành với tổng vốn xã hội hóa là 185 triệu đồng. Chiếc cổng đứng sừng sững đầu làng với đôi dòng câu đối bằng chữ Hán - Nôm khá nổi bật “Công môn xuất nhập giai quân tử. Chính lộ vãng lai khách thiện nhân”. Theo các cụ cao tuổi ở đây cho biết, nghĩa của câu đối được ghi trên 2 trụ cổng như một lời dăn bảo, con cháu và mọi người bước qua cổng làng phải có làng phải có cái tâm trong sáng, sống hướng thiện. Ngay sau khi cổng làng Vồi được khánh thành, thì đến năm 2015, 2 cổng làng bên cạnh là cổng làng Yên Bồ và Cổng làng xóm Xui cũng được hoàn thành.
Từ cổng làng, cổng ngõ tới cổng nhà:

Theo Ông Chu Khắc Năm, thôn Yên Bồ, người đã có hơn 20 năm làm chủ thầu xây dựng và là người trực tiếp nhận xây dựng Cổng làng Yên Bồ - xã Vật lại cho biết, hiện nay trong quá trình xây dựng Cổng làng Yên Bồ chính quyền thôn, Hội người cao tuổi thôn đã đi tham khảo và nghiên cứu rất kỹ từ khâu thiết kế, chọn vật liệu tới kích thước xây cổng làng. Nên khi hoàn thành và đưa vào sử dụng cổng làng Yên Bồ đạt được nhiều yếu tố về độ cao, độ rộng của cổng nên rất tiện ích về giao thông đi lại của người dân, đảm bảo được mỹ thuật và mang đậm dấu ấn cổ xưa nhưng vẫn thể hiện được nét hiện đại. Cũng theo Ông Năm tâm sự: Phần lớn việc xây dựng nhà ở trên địa bàn huyện hiện nay, người dân đều có xu hướng xây cổng nhà theo mẫu có trụ cổng và có 2 mái, lợp ngói giống như cổng làng. Như vậy sẽ tạo lên sự đồng bộ và nét đẹp chung của kiến trúc nông thôn mới hiện nay.

   Thiết nghĩ, cổng làng, cổng ngõ xuất hiện gắn liền với sự hình thành, phát triển và có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi làng quê. Do vậy, thời gian tới,để phong trào xây dựng cổng làng ở trên địa bàn huyện tiếp tục phát triển, các cấp ủy, đảng chính quyền, MTTQ, ngành văn hóa huyện sẽ tiếp tục có biện pháp chỉ đạo, tuyên truyền, định hướng, khuyến khích các địa phương tích cực phấn đấu xây dựng thêm nhiều cổng làng, cổng ngõ mới và xác định đó là một trong những nhiệm vụ gắn liền với các tiêu chí xây dựng Nông thôn mới và Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Phùng Đăng Hường

Tổng số điểm của bài viết là: 3 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 3 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây